Na powstanie smogu  najczęściej wpływają  zanieczyszczenia powietrza . Rosnące zapotrzebowanie na energię sprawia, że do atmosfery przedostają się zanieczyszczenia – gazy i pyły ze spalania paliw kopalnych. Źródłem ich emisji jest przede wszystkim przemysł, produkcja energii w elektrowniach oraz transport. Najbrudniejszym źródłem energii jest węgiel (szczególnie brunatny), drugie miejsce zajmuje ropa.  Na skutek spalania paliw kopalnych w powietrzu pojawia się wiele szkodliwych substancji.  Są wśród nich: pyły zawieszone (w tym pyły PM10 czy PM2,5) – im niższa wartość, tym są mniejsze i tym bardziej szkodliwe dla zdrowia ludzi , dwutlenek siarki (SO2) – wyjątkowo szkodliwy zarówno dla zdrowia człowieka jak i całego środowiska (jedna z głównych przyczyn powstawania kwaśnych deszczów), tlenki azotu (NOx) – w tym dwutlenek azotu – są jedną z przyczyn powstawania dziury ozonowej i smogu, metale ciężkie (Hg – rtęć, Cd – kadm, Pb – ołów, Mn – mangan, Cr – chrom) – szkodliwe dla ludzi, zwierząt i roślin, wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (jak benzo(a)piren) – substancje rakotwórcze i powodujące silne zatrucia oraz dioksyny – trujące związki chemiczne.

Wyróżniamy dwa rodzaje smogu: smog typu londyńskiego w zimie (związany z paleniem węglem, drewnem i odpadami w domowych piecach) oraz smog typu Los Angeles w lecie (związany z ruchem samochodowym). Smog typu londyńskiego zwany inaczej kwaśnym lub siarkawym, może wystąpić w zimie przy temperaturze od -3 do 5°C. Powoduje ograniczenie widoczności nawet do kilkudziesięciu metrów. Głównymi zanieczyszczeniami powietrza są: dwutlenek siarki, tlenki węgla, pyły. Nazwa pochodzi od wielkiego smogu, z którym borykali się mieszkańcy dużego miasta europejskiego w 1952 roku. Smog typu Los Angeles  może wystąpić od lipca do października przy temperaturze od 24 do 35°C. Powoduje nieduże ograniczenie widoczności (powietrze ma brązowawe zabarwienie). Głównymi zanieczyszczeniami są: tlenek węgla, tlenki azotu, węglowodory aromatyczne i nienasycone, ozon, pyły przemysłowe. Dla wytworzenia się smogu tego typu konieczne jest silne nasłonecznienie powietrza.

Aby  nastąpiła trwała poprawa musimy przestać spalać  paliwa kopalne i przestawić naszą energetykę i transport na energię pochodzącą ze źródeł odnawialnych (jak słońce, woda, wiatr, biomasa, geotermia (energia cieplna skał znajdujących się we wnętrzu Ziemi). Rozwiązania typu:  bateria słoneczna/panel fotowoltaiczny, przydomowe  elektrownie  wiatrowe, farmy wiatrowe, biopaliwa, pompy ciepła, kolektory słoneczne czy biogaz  biogaz już teraz znajdują  zastosowanie w życiu codziennym  np. do ogrzewania budynków , ogrzewania wody czy oświetlania.  Jednak przestawienie energetyki  i  transportu  na energię ze źródeł odnawialnych to proces długotrwały i nie tylko od nas zależny. Mieszkańcy Krakowa  mają  realny wpływ na jakość powietrza i  mogą aktywnie działać , żeby poprawić jego jakość. Dla poprawy jakości powietrza, a tym samym jakości życia w Krakowie niezbędne jest kilka elementów.  Pierwszy to wymiana pieców opalanych paliwem stałym, drugi to ograniczenie ruchu  samochodowego, a trzeci to większa dbałość o tereny zieleni w mieście  (możemy powiększać obszary zielone,  sadzić więcej drzew i krzewów)

Smog negatywnie wpływa na nasze zdrowie. Substancje zawarte w nim  wywołują  m.in. alergię, zapalenie oskrzeli, choroby układu  krwionośnego, bóle głowy, problemy z pamięcią, stany niepokoju, rozdrażnienia, a czasem nawet depresję, astmę i wiele innych przykrych  chorób. Oddychając smogiem, każdy z nas, choć tego wcale nie chce, wdycha szkodliwe pyły,a one przez układ oddechowy przedostają się do krwiobiegu i docierają do najważniejszych organów  ludzkiego ciała, na przykład do płuc, czy mózgu, atakując je i wpływając negatywnie na samopoczucie i zdrowie. Oprócz pyłów PM 10, PM 2,5 i PM I, smog przenosi jeszcze inne bardzo szkodliwe substancje, w tym benzo(a)piren czyli  rakotwórczy związek chemiczny. Niestety, w niektórych rejonach naszego kraju stężenie benzo(a)pirenu jest tak ogromne, że przekracza kilkunastokrotnie wszelkie  dopuszczalne normy. Wdychając go mamy efekty takie , jakby każdy z nas palił papierosy. Na przykład w Krakowie każde dziecko i dorosły  wdycha tyle benzo(a)pirenu, jakby wypalał w ciągu roku aż 2543 papierosy, co daje 212  miesięcznie, a dziennie około 7 papierosów. Wszyscy mieszkający na terenie, gdzie występuje smog, są biernymi palaczami papierosów, czyli choć tego nie chcą, wdychają zawarty w smogu benzo(a)piren.

Smog to nienaturalne zjawisko atmosferyczne,  mieszanina dymu i spalin z mgłą. Powstaje gdy na zewnątrz jest wilgotno i bezwietrznie, a powietrze jest zanieczyszczone pyłami i toksycznymi gazami. Smog jest najbardziej widoczny  i odczuwalny na obszarach miast, gdzie jest rozwinięty przemysł i transport, , ale również w miastach i miejscowościach, gdzie mieszkańcy sami ogrzewają swoje domy i mieszkania.

Spalanie węgla i drewna w domowych piecach powoduje zapylenie (zanieczyszczenie) powietrza, co negatywnie wpływa na zdrowie mieszkańców . Nie wszyscy zdają sobie sprawę z tego, że paląc w  starych piecach,  niskiej jakości paliwami ( muł węglowy, czy tani, nieekologiczny miał)  przyczyniają się do pogarszania się powietrza. A już zupełnie niezrozumiałe jest palenie śmieci, plastikowych butelek, gumowych opon, zadrukowanych pudełek i gazet.  Pamiętajmy też, że eko wegiel, może znaczyć ekonomiczny, a nie ekologiczny. Ekonomiczny -  tani, a więc słabej jakości  podczas spalania jest niebezpieczny dla zdrowia domowników.

Co więc robić by  ogrzewanie nie wpływało na pogarszanie się jakości powietrza? Jeśli to możliwe należy  przejść na ogrzewanie z sieci miejskiej lub gazowe. Jeżeli jest to niemożliwe trzeba wymienić stary piec węglowy na bardziej nowoczesny. Nowoczesne piece emitują aż dziesięć razy mniej szkodliwego dymu, niż stare piece zwane kopciuchami. Piece można wymieniać korzystając z  miejskiego  Programu  Ograniczania Niskiej Emisji. W jego ramach Urząd Miasta Krakowa proponuje dofinansowanie do wymiany ogrzewania z węglowego na  bardziej ekologiczne elektryczne, gazowe, olejowe, bazujące na odnawialnych źródłach energii (kolektory lub pompy ciepła) lub ogrzewanie z sieci ciepłowniczej (MPEC).

Dużym  źródłem zanieczyszczenia powietrza w Krakowie jest tzw. emisja komunikacyjna, czyli spaliny emitowane przez pojazdy mechaniczne.  Ruch samochodowy przyczynia się do nadmiernych stężeń pyłów zawieszonych i jest  głównym  źródłem  emisji dwutlenku azotu. Kraków to jedno z trzech miast Polski, gdzie stężenia  dwutlenku azotu  są przekroczone.

W Krakowie   wiele się robi, aby to zmienić i zmienić nawyki komunikacyjne mieszkańców i ograniczyć ruch samochodowy.  Pierwsza rzecz to przekonanie krakowian  do komunikacji zbiorowej i uświadomienie im, że autobusy i  tramwaje to dobre rozwiązanie nie tylko  na zmniejszenie korków w mieście ale też na czystsze powietrze. Miasto zachęca do korzystania z komunikacji zbiorowej na wiele sposobów :  poprawiana jest jakość taboru, linie autobusowe obsługuje coraz więcej pojazdów , emitujących coraz mniej zanieczyszczeń    ( Kraków jako jedyne miasto ma linię autobusową obsługiwaną wyłącznie prze autobusy elektryczne), powstają nowe trasy autobusowe i tramwajowe. Ruch samochodowy wyprowadzany jest sukcesywnie z centrum miasta :  zwiększa się  strefa płatnego parkowania w centrum Krakowa, wprowadzany  jest ruch jednokierunkowy , trwa także  rozbudowa infrastruktury rowerowej (powstają nowe ścieżki, stojaki dla rowerów, wypożyczalnie rowerów miejskich) .  Wszystko po to, aby ograniczyć  liczbę samochodów. Pamiętajcie, że najbardziej ekologicznym pojazdem jest rower.

Tereny zielone stanowią jeden z ważniejszych obszarów miasta, bo znacząco  poprawiają jakość  powietrza - pochłaniają zanieczyszczenia – gazy i pyły oraz dostarczają nam tlenu. Zieleń w naszym mieście to parki, skwery, tereny sportowe, lasy ( Lasek Wolski), skupiska zielone przy zbiornikach i ciekach wodnych ( Bagry, zbiorniki w Zesławicach, tereny zielone przy Wiśle, Serafie) zieleń przyuliczna, Planty, kwietniki, ogródki działkowe, trawniki, ogrody miejskie, łąki ( Łąki Nowohuckie) , ogrody botaniczne  a nawet cmentarze.  W naszym interesie jest dbanie o nie i zwiększanie ich powierzchni.  Miasto  organizuje wiele akcji , dzięki którym w  Krakowie pojawia się więcej zieleni .  Powstają m.in. ogrody miejskie, sadzone są nowe drzewa a w miejsce zieleni  zlikwidowanej pod inwestycje  prowadzone są nowe nasadzenia.  Ale każdy  z nas także może zwiększać powierzchnię zieloną  np.  zakładając ogródek przy domu czy bloku a także organizując zieleń na balkonach.

Zamknij

Używamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych.
Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia.
Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.